Ngày 6/8/2026 tại TP Hồ Chí Minh, văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tổ chức Hội nghị triển khai Chỉ thị 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới. Hội nghị có sự tham gia của Ban Chỉ đạo 389 của 19 tỉnh, thành phố dưới sự chủ trì của đồng chí Lê Thanh Hải, Ủy viên Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Chánh Văn phòng Thường trực.
Báo cáo tại Hội nghị cho thấy: Trước tình hình hoạt động buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán trái phép thuốc lá nhập lậu diễn ra rất phức tạp tại một số địa bàn trọng điểm, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cộng đồng, gây thất thu ngân sách, thiệt hại cho ngành sản xuất thuốc lá trong nước. Theo đó, tuyến biên giới phía Bắc: Tập trung tại các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu và Quảng Ninh. Tại Cao Bằng, lợi dụng địa bàn có đường biên giới dài, nhiều đường mòn, đường tiểu ngạch, các đối tượng móc nối với cư dân biên giới, thuê cửu vạn bốc vác, vận chuyển thuốc lá, thuốc lá điện tử từ Việt Nam sang Trung Quốc. Tại Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu, các đối tượng thường lợi dụng đêm tối, sơ hở của lực lượng chức năng lén lút vận chuyển thuốc lá nhập lậu từ Trung Quốc về Việt Nam. Tại Quảng Ninh, trên tuyến biên giới biển (khu vực biển cửa khẩu cảng Vạn Gia, vùng biển phường Móng Cái 1 và xã Vĩnh Thực) các đối tượng thường lợi dụng đêm tối, vùng biển phức tạp để xuất lậu thuốc lá sang Trung Quốc hoặc thẩm lậu hàng tạm nhập tái xuất là thuốc lá vào Việt Nam. Tuyến biên giới Việt Nam - Lào: Địa bàn các xã Lao Bảo, Lìa, La Lay tại tỉnh Quảng Trị có đường sông, đường mòn, lối mở qua lại biên giới. Lợi dụng các khung giờ cao điểm, thiếu vắng việc tuần tra kiểm soát của lực lượng chức năng, các đối tượng cất giấu thuốc lá, bí mật dùng thuyền để đưa từ Lào vào Việt Nam qua Sông Sê Pôn hoặc cất giấu trên các phương tiện, xe ô tô vận chuyển hàng hóa quốc tế, qua cửa khẩu hay thuê người cắt rừng vận chuyển theo các đường mòn qua biên giới rồi đưa sâu vào nội địa nước ta chờ cơ hội bán ra thị trường...
Tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia: Tập trung tại các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Tây Ninh. Thuốc lá nhập lậu tại đây chủ yếu là các nhãn hiệu Jet, Hero, 555… Trên tuyến này các đối tượng thường xuyên vận chuyển thuốc lá nhập lậu bằng cả đường bộ và đường thủy. Trên tuyến đường bộ, các đối tượng thường chia nhỏ hàng hóa vận chuyển bằng xe máy qua khu vực đường mòn, lối mở. Trên tuyến đường thủy, các đối tượng thường lợi dụng sông ngòi chằng chịt, sử dụng phương tiện gắn động cơ công suất lớn để vận chuyển thuốc lá nhập lậu. Trên tuyến đường biển, cảng biển: Thành phố Hải Phòng, Thành phố Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang các đối tượng lợi dụng địa hình biển, đảo, đêm tối để hoạt động; sử dụng các loại ghe đánh bắt hải sản, tàu chở hàng hóa để cất giấu thuốc lá lậu trong các khoang chứa hàng hoặc để lẫn trong các hàng hóa khác để vận chuyển ra nước ngoài và vào địa bàn nội địa. Trên tuyến hàng không - bưu điện: Đối tượng chủ yếu là khách nhập cảnh trên một số chuyến bay trọng điểm từ Singapore, Nga, Hàn Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc), Pháp, Cu-Ba... về Hà Nội. Thủ đoạn của các đối tượng thường là cất giấu thuốc lá trong hành lý theo người của hành khách nhập cảnh, hành lý ký gửi.
Địa bàn nội địa: Tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các đối tượng thường tập kết hàng hóa tại các kho hàng ở khu vực ngoại thành, xa trung tâm, ít người qua lại hoặc để tại nhà riêng, các khu chung cư cao cấp, giao hàng qua đơn vị vận chuyển trung gian khiến lực lượng chức năng khó xác định vị trí kho hàng để tiến hành kiểm tra, xử lý. Địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh là nơi tiêu thụ và cũng là nơi trung chuyển các mặt hàng thuốc lá ngoại nhập lậu đi các địa phương trong nước và vận chuyển đi nước thứ 3. Trên không gian mạng, các đối tượng thường tạo các tài khoản ảo, sử dụng điện thoại, tài khoản ngân hàng không chính chủ, địa chỉ giả, tiền ảo để làm kênh quảng cáo, trao đổi thông tin mua bán, giao dịch, chuyển tiền và thông qua hệ thống vận chuyển hàng hoá bằng ship COD, phần mềm, xe ôm công nghệ, xe khách liên tỉnh… để chuyển hàng.
Thông tin tại Hội nghị, Ban Chỉ đạo 389 địa phương đã nêu tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá qua biên giới: Thuốc lá thường được tập kết tại các kho, bãi thuộc khu vực bên kia biên giới, các đối tượng cử người cảnh giới, giám sát lực lượng chức năng rồi thông tin cho nhau bằng điện thoại di động hoặc qua các ứng dụng mạng xã hội như: Zalo, Facebook, Telegram… khi có điều kiện thuận lợi sẽ vận chuyển qua biên giới để tập kết đến các địa điểm trong nội địa sau đó tiếp tục vận chuyển đến nơi tiêu thụ.
Đại diện Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Ninh nêu về một số đối tượng lợi dụng các chính sách xuất nhập khẩu như: Hoạt động tạm nhập tái xuất chính ngạch để buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá (khai sai số lượng, chủng loại thuốc lá tạm nhập tái xuất khi làm thủ tục hải quan). Sau khi thuốc lá đã ra khỏi khu vực giám sát hải quan và chờ xuất hàng, các đối tượng sẽ tìm cách thẩm lậu trở lại Việt Nam bằng cách chia nhỏ số hàng để qua biên giới.
Trong 10 năm (từ ngày 30/9/2014 - 30/9/2025), các bộ, ngành, lực lượng chức năng, đơn vị, địa phương phát hiện, bắt giữ, xử lý 79.459 vụ, 59.257 đối tượng vi phạm pháp luật về buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá nhập lậu, thuốc lá nguyên liệu, sản xuất, buôn bán thuốc lá giả, thuốc lá thế hệ mới. Thu giữ 110.181.161 bao thuốc lá điếu; 388.196 kg lá thuốc lá; 2.371.880 đơn vị thuốc lá thế hệ mới. Xử phạt vi phạm hành chính 68.402 vụ, 52.954 đối tượng; thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính số tiền 480.500.436.000 đồng. Khởi tố và chuyển cơ quan điều tra đề nghị khởi tố 3.786 vụ, 4.563 đối tượng.
Theo Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam: Trong bối cảnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá sẽ tăng mạnh từ năm 2027, nếu không kiểm soát hiệu quả thuốc lá nhập lậu, tình trạng thất thu ngân sách từ khoảng 4.000 tỷ đồng hiện nay sẽ tăng lên gần 20.000 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời gây sức ép lớn lên doanh nghiệp sản xuất hợp pháp. Đến năm 2031, ngân sách có thể thất thu gần 20.000 tỷ đồng mỗi năm
Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho rằng việc Chính phủ ban hành Chỉ thị 25 chỉ sau hai tháng của nhiệm kỳ mới đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với cuộc đấu tranh chống thuốc lá nhập lậu - vấn đề không chỉ liên quan đến sức khỏe cộng đồng mà còn tác động trực tiếp đến nguồn thu ngân sách và hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất hợp pháp trong nước.
Theo Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, trong nhiều năm qua, thuốc lá nhập lậu đã gây ra hệ lụy lớn. Trước hết là nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng. Các sản phẩm thuốc lá nhập lậu không được kiểm soát về nguồn gốc, thành phần và chất lượng theo quy định. Kết quả nghiên cứu của Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá cho thấy nhiều sản phẩm có chứa các chất độc, chất cấm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt đối với hệ thần kinh và não bộ của người sử dụng.
Bên cạnh đó là nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước. Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho hay, theo thống kê không đầy đủ, hiện nay, thuốc lá nhập lậu chiếm trên 10% thị phần, làm thất thu ngân sách hơn 4.000 tỷ đồng tiền thuế mỗi năm. Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2027, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá sẽ được điều chỉnh theo hướng tăng mạnh khi ngoài thuế suất hiện hành còn áp dụng thêm thuế tuyệt đối 2.000 đồng mỗi bao và tiếp tục tăng dần lên 10.000 đồng mỗi bao vào năm 2031.
Kết luận Hội nghị, đồng chí Đặng Văn Dũng, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia đề nghị Ban Chỉ đạo 389 các địa phương tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy đảng và hệ thống chính trị tại địa phương tích cực tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Tăng cường công tác nắm tình hình trên không gian mạng và tại các địa bàn trọng điểm; tổ chức tuần tra, kiểm soát địa bàn, phát hiện, xác lập chuyên án, đấu tranh quyết liệt, xử lý tận gốc các hành vi buôn lậu thuốc lá. Nghiên cứu đề xuất đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị và cơ chế hỗ trợ tài chính nhằm khuyến khích, động viên các tổ chức, cá nhân phát hiện, ngăn chặn, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng trong công tác chống buôn lậu thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Tăng thời lượng tuyên truyền về những nguy hại của hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức và Nhân dân; biểu dương những tấm gương tích cực, cách làm hay của các bộ, ngành, địa phương và Nhân dân; phê phán, lên án những hành vi tiêu cực, thiếu tinh thần trách nhiệm…./
Nguồn: Ban chỉ đạo 389 Quốc gia
