Bước sang năm 2026, Indonesia đang cân nhắc những điều chỉnh quan trọng trong chính sách quản lý hai mặt hàng then chốt là than đá và gạo, qua đó có thể tạo ra những tác động đáng kể tới thị trường khu vực và quốc tế.
Trong lĩnh vực năng lượng, Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia cho biết, theo thông tin công bố ngày 08/01/2026, nước này đang nghiên cứu phương án giảm mạnh sản lượng khai thác than trong năm 2026, xuống khoảng 600 triệu tấn. Mức sản lượng này thấp hơn đáng kể so với con số thực hiện năm 2025 là 790 triệu tấn. Trước đó, vào cuối tháng 12/2025, Bộ Tài chính Indonesia cũng đã đề cập đến khả năng áp dụng thuế xuất khẩu than, với khung thuế suất dự kiến từ 5% đến 11%, căn cứ theo diễn biến giá than trên thị trường thế giới.
Theo phía Indonesia, các biện pháp nêu trên nhằm kiểm soát tình trạng dư thừa nguồn cung, góp phần hỗ trợ giá than xuất khẩu và tăng nguồn thu ngân sách, trong bối cảnh giá than toàn cầu đã suy giảm trong năm 2025. Với vai trò là quốc gia chiếm khoảng 43% tổng khối lượng than giao dịch trên thị trường thế giới, mọi thay đổi chính sách từ Indonesia được dự báo sẽ gây ảnh hưởng nhất định đến cung – cầu, chi phí đầu vào cũng như hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp sử dụng than.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là mặt hàng lúa gạo, Indonesia cũng đang cho thấy những chuyển biến đáng chú ý. Sau khi đạt được kết quả tích cực về an ninh lương thực trong năm 2025, ngày 11/01/2026, Tổng Giám đốc Cơ quan Hậu cần quốc gia Indonesia (Bulog) cho biết cơ quan này đã được giao nhiệm vụ chuẩn bị khoảng 1 triệu tấn gạo chất lượng cao, sẵn sàng cho phương án xuất khẩu trong năm 2026 nếu được Tổng thống phê duyệt.
Theo kế hoạch, sản lượng gạo của Indonesia trong năm 2026 được đặt mục tiêu đạt khoảng 34,7 triệu tấn, trong khi lượng tồn kho dự kiến đến cuối năm có thể lên tới hơn 16,1 triệu tấn. Một số đánh giá của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO) thậm chí cho rằng sản lượng gạo của Indonesia năm 2026 có thể đạt mức 36 triệu tấn. Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào, Bộ Điều phối Lương thực Indonesia đã thông báo, từ ngày 31/12/2025, nước này sẽ không phân bổ hạn ngạch nhập khẩu gạo cho năm 2026. Các thị trường xuất khẩu tiềm năng đang được Indonesia xem xét chủ yếu nằm trong khu vực Đông Nam Á.
Mặc dù chủ trương xuất khẩu gạo hiện mới ở mức định hướng và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sản lượng thực tế, chi phí và khả năng cạnh tranh, song về trung và dài hạn, Indonesia có khả năng trở thành đối thủ đáng chú ý trên thị trường gạo ASEAN, nhất là ở phân khúc gạo chất lượng cao.
Trước các tín hiệu chính sách nêu trên, doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến thị trường và tăng cường phối hợp với hiệp hội ngành hàng cũng như cơ quan quản lý để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu than, việc cập nhật thông tin chính thức về sản lượng và chính sách thuế xuất khẩu của Indonesia là hết sức cần thiết, đồng thời cần chủ động đa dạng hóa nguồn cung và xem xét các hợp đồng dài hạn nhằm hạn chế rủi ro biến động giá. Trong khi đó, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần theo dõi chặt chẽ khả năng Indonesia tham gia thị trường xuất khẩu, song song với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát chi phí và phát triển thương hiệu để duy trì lợi thế cạnh tranh tại khu vực ASEAN.
(Nguồn: Tham khảo VietNamExport - Vụ Phát triển thị trường nước ngoài)
